Alarm smogowy - zasady ogłaszania w Polsce i za granicą

Czym jest smog?

Smog [ang. smoke ‘dym’, fog ‘mgła’] zgodnie z definicją z Encyklopedii PWN jest to mgła zawierająca zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego, którą tworzą zanieczyszczenia pierwotne (pyły, gazy i pary emitowane przez zakłady przemysłowe, energetyczne, silniki spalinowe pojazdów mechanicznych itp.) i produkty ich fotochemicznych i chemicznych przemian zachodzących w warunkach inwersji temperatury podczas bezwietrznej pogody; powstawaniu smogu sprzyja położenie zagrożonych nim obszarów w obniżeniach. Smog, ze względu na dużą koncentrację agresywnych czynników chemicznych, stanowi zagrożenie dla zdrowia ludzi i zwierząt, wywołuje choroby roślin i powoduje niszczenie materiałów. Ostatnio pisaliśmy o tym, jak wyglądają uchwały antysmogowe w poszczególnych województwach w Polsce. Dziś porozmawiamy o tym, jak ogłaszany jest alarm smogowy w Polsce i w innych krajach.


Alarm antysmogowy w Polsce


Smog jest niebezpieczny dla naszego zdrowia i życia. Jak zatem wyglądają normy stężeń oraz poziomy alarmowe w naszym kraju?

W związku z silnym wpływem na zdrowie i życie ludzkie krótkoterminowej ekspozycji na zanieczyszczenia pyłowe, zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) odnośnie dopuszczalnych stężeń dobowych wynosi 25 μg/m3 dla PM 2.5 oraz 50 μg/m3 dla PM10. Pył zawieszony PM2,5 to bardzo drobne cząstki, o średnicy mniejszej niż 2,5 mikrometra, które mogą docierać do górnych dróg oddechowych, płuc oraz przenikać do krwi, analogicznie pył PM10. Obowiązujący obecnie w Polsce dla stężeń dobowych pyłu PM10 poziom informowania wynosi 200 μg/m3, zaś poziom alarmowy aż 300 μg/m3, czyli odpowiednio czterokrotnie, i aż sześciokrotnie przekraczający wytyczne WHO.
Polski poziom informowania dla PM10 (200 μg/m3) oznacza, że równocześnie występuje stężenie i PM 2.5 wynoszące 120–160 μg/m3, czyli 6–8 krotnie przewyższający zalecenia WHO. W przypadku poziomu alarmowego dla PM10 (300 μg/m3) stężenia PM 2.5 mieszczą się w przedziale 180–240 μg/m3, a więc 7-10 krotnie przekraczają zalecenia WHO. Poziom dopuszczalny dla stężenia średniodobowego wynosi 50 µg/m3 i może być przekraczany nie więcej niż 35 dni w ciągu roku. Poziom dopuszczalny dla stężenia średniorocznego wynosi 40 µg/m3. Poziom dopuszczalny dla stężenia średniorocznego dla pyłu PM2,5 wynosi 25 µg/m3.

Jak wyglądają normy stężeń i poziomy alarmowe w innych krajach europejskich?

Gdy w Paryżu zanieczyszczenie powietrza pyłem zawieszonym PM10 osiąga poziom 80 μg/m3 ogłaszany jest alarm smogowy. W Krakowie, w Katowicach czy w Warszawie taki poziom zanieczyszczenia nie budzi niepokoju jednostek odpowiedzialnych za jakość powietrza. Nic dziwnego – obowiązujący obecnie w Polsce poziom alarmowy jest prawie czterokrotnie wyższy i wynosi 300 μg/m3.


Smog w Paryżu i normy



Gdyby w Polsce przyjąć poziom alarmowy jaki obowiązuje w Paryżu to w Warszawie mielibyśmy w tamtym roku 6 dni, kiedy ogłoszono by alarm smogowy, w Rybniku – 51, a Krakowie aż 100.

Poniżej zestawiono stężenia po przekroczeniu których ogłasza się alarm smogowy dla pyłu PM10 w poszczególnych krajach UE:
  • Polska: PM10: 300 μg/m3 średniodobowa.
  • Belgia: PM10: 70 μg/m3 (średnia w regionie) przewidywany przez dwa następujące po sobie dni.
  • Czechy: PM10: 100 μg/m3 średniodobowa przez dwa kolejne dni na jednej stacji, przy jednoczesnym występowaniu przynajmniej przez 6 godzin na połowie stacji reprezentatywnych dla regionu tendencji zwyżkowej w odczytach pyłu PM10.
  • Francja: PM10: 80 μg/m3 średniodobowa.
  • Słowacja: PM10: 150 μg/m3 średniodobowa.
  • Węgry: PM10: 100 μg/m3 średniodobowa w dwa następujące po sobie dni.
  • Włochy: PM10: 7 następujących po sobie dni o stężeniach wyższych niż 75 μg/m3.
  • Wielka Brytania: 101 μg/m3 średniodobowa (poziom uznawany przez Department for Environment, Food and Rural Affairs za „bardzo wysoki”. W Wielkiej Brytanii „bardzo wysoki” poziom zanieczyszczenia nie jest nazywany stanem alarmowym. Poziomy pyłu zawieszonego określane są terminami: niski/wysoki.)
  • Macedonia: PM10: przekroczenie 50 μg/m3 w ciągu 10 następujących po sobie dni.
  • Szwajcaria: PM10: 100 μg/m3 – dwa dni następujące po sobie o stężeniach średniodobowych powyżej 100 μg/m3 i bez zapowiedzi poprawy.

  • Jak nasze normy wypadają na tle innych krajów?

    Już na pierwszy rzut oka widać, że zagrożenia zanieczyszczenia powietrza w naszym kraju są bagatelizowane. Polska posiada najwyższe normy stężenia zanieczyszczeń w powietrzu ze wszystkich wymienionych państw. Niestety to zaniedbanie polskiego rządu przekłada się na jakość naszego zdrowia i życia.


    Smog w Polsce i jego normy


    -->