Dobór mocy kotła

Nowoczesne urządzenia grzewcze pracują z największą efektywnością w określonych zakresach mocy. I choć przepisy nakładają na producentów konieczność utrzymania możliwie najwyższych sprawności niezależnie od tego jaka część możliwości sprzętu jest wykorzystywana, to jednak dobór kotła c.o należy wykonać z możliwie największą precyzją. Za duża moc przełoży się na dodatkowe koszty, za mała - na chłód w najtęższe mrozy. Prawidłowe jej określenie wymaga wiedzy i być może poniesienia pewnych kosztów, ale zapewne zwróci się z nawiązką. W jaki sposób dobieramy moc kotła? Poznajmy wady najprostszych metod i dowiedzmy się jak zrobić to dobrze.

Dobór mocy kotła - od czego zależy?

Prosty przelicznik z mocy na metraż

Najprostszym, ale bardzo ogólnym sposobem na dobór kotła do budynku było kiedyś sprawdzenie metrażu podawanego przez sprzedawcę urządzenia. W tym wypadku przelicznik był dość prosty - przyjmowano często że na 10 m2 powinien przypadać 1 kW mocy. Do tej pory w niektórych specyfikacjach można znaleźć nawiązanie, że dany produkt przeznaczony jest do budynków o powierzchni użytkowej 180-250 m2. Niestety - nie mamy tutaj żadnych informacji dotyczących grubości ocieplenia i innych elementów wpływających na straty energii. Na szczęście, ze względu na duże zróżnicowanie budynków, producenci obecnie zwykle unikają tego typu rekomendacji.

Wiek i powierzchnia - lepszy sposób na dobór mocy?

Prosty przelicznik na metraż ma praktycznie same wady. Bardzo łatwo w tym wypadku o przewymiarowanie kotła i przegrzewanie budynku. Nieco bardziej zaawansowaną metodą jest uwzględnienie wieku budynku. Na przestrzeni lat domy budowano na podstawie różnych założeń i norm. W latach 70 i 80 ocieplenie było rzadkością. Lata 90 i okolice roku 2000 to zwykle kilkucentymetrowe warstwy styropianu docieplające ściany. Najnowsze budynki posiadają zwykle 10-15 cm docieplenia. Z tego właśnie powodu potrzebują zwykle 2 lub nawet 3 razy mniejszej mocy grzewczej niż obiekty powstałe w latach 1970-1990.
Oszacowano więc, że do ogrzania domu z lat 80-tych potrzeba około 100-120 W/m2 powierzchni. W latach 90-tych dobrym standardem było 80-100 W/m2, obecnie jest to 40-60 W/m2 w zależności od posiadanej stolarki okiennej i jakości zamontowanego ocieplenia. Przelicznik ten ma sens dla pomieszczeń o typowej wysokości - 2,6 - 2,8 m. Wystarczy jedynie pomnożyć podany współczynnik przez powierzchnię budynku i zapotrzebowanie na moc gotowe - ale w dużym przybliżeniu.
Jeśli piętra w budynku są wyższe, można posłużyć się przelicznikiem kubatury. Stare, nieocieplone budynki z lat 70-tych i 80-tych potrzebują mocy rzędu 45-55 W/m3. Nowy dom ma zapotrzebowanie zaledwie 15-20 W/m3. W tym wypadku mnożymy powierzchnię przez wysokość pomieszczeń, a następnie przez podany współczynnik.

Mała dokładność doboru

Wszystkie zaprezentowane do tej pory metody doboru mocy kotła c.o. są obarczone błędem - mniejszym lub większym - w zależności od tego, jak bardzo konkretny budynek wyróżnia się na tle standardów stosowanych w danym czasie. Efektem takiej analizy jest jedynie przybliżona moc urządzenia grzewczego. Niestety, nadal można trafić na sprzedawców, którzy oferują kotły bazując na szacunkach z lat 90-tych lub początku lat dwutysięcznych. Po co inwestować w za drogi sprzęt, który nie będzie efektywny?

Dokładna analiza zapotrzebowania na ciepło dla budynku

Precyzyjny dobór kotła c.o. wymaga większych umiejętności. Do tego celu konieczna jest znajomość parametrów poszczególnych elementów konstrukcji budynku. Na podstawie grubości i współczynnika przewodzenia ciepła materiałów stosowanych do budowy ścian, stropów i podłogi, a także współczynników przenikania ciepła stolarki oraz innych składowych, można bardzo dokładnie określić straty i moc, z jaką należy ogrzewać budynek. Obliczenia mocy nominalnej wykonuje się na podstawie określonych wytycznymi temperatur wewnętrznych i zewnętrznych. Dzięki temu ryzyko chłodu w mroźne dni znacząco maleje.
Zapotrzebowanie na ciepło ujmowane jest w najnowszych planach budynków. Jeśli jednak dokumentacja go nie obejmuje, sposobem na określenie jego wartości jest przeprowadzenie audytu energetycznego (OZC). Na podstawie wspomnianych danych technicznych oprogramowanie komputerowe wylicza moc źródła. Nadwyżka mocy urządzenia nie powinna przekraczać 20% zapotrzebowania.

Jak przeliczać zapotrzebowanie na moc kotła?


Dobór mocy kotła a zapotrzebowanie na ciepłą wodę użytkową


W nowoczesnych urządzeniach grzewczych dużą rolę odgrywa precyzja ich doboru. Dzięki temu będą mogły pracować z optymalnymi parametrami i wysoką efektywnością. Uproszczone metody doboru kotłów to za mało, warto skorzystać z wsparcia ekspertów i wydać pieniądze na audyt energetyczny budynku. Może on doprowadzić do sytuacji, w której konieczny będzie zakup kotła o dużo mniejszej mocy, niż wydawało się na początku. Jego wykonanie można wliczyć w koszty w ramach programu czyste powietrze. Warto również sprawdzić możliwości, jakie daje ulga termomodernizacyjna.

Podsumowanie

Cena kotłów na ekogroszek zależy od wielu czynników - jest to nie tylko moc, ale również konstrukcja komory spalania, jakość materiałów, obecność podajnika i systemów sterujących. Przesadna oszczędność nie jest wskazana. Warto również pamiętać o inicjatywach tj. ulga termomodernizacyjna czy program czyste powietrze. Dzięki nim koszty poniesione w związku z zakupem nowego kotła okażą się niższe. Należy jednak spełnić określone wymagania, o których przeczytać można w innych artykułach na naszym blogu.


-->