Instalacja C.O. otwarta i zamknięta - różnice

Przez wiele lat kotły na paliwa stałe montowane były tylko i wyłącznie w układach otwartych. Zapewniało to bezpieczeństwo działania instalacji grzewczej, ale miało również swoje określone wady. Postęp technologiczny i zmiany w przepisach od 2009 roku umożliwiły jednak stosowanie instalacji zamkniętych nie tylko przy urządzeniach gazowych, olejowych lub elektrycznych, ale również w przypadku ogrzewania budynku najpopularniejszymi kotłami stałopalnymi. Czym różnią się instalacja C.O. otwarta i zamknięta? O tym w dzisiejszym artykule!

Różnice między instalacją CO otwartą i zamkniętą

Otwarta instalacja c.o. - podejście klasyczne

Główną cechą systemu tego typu jest fakt, że obieg wody grzewczej pozostaje (pośrednio) w stałym kontakcie ze świeżym powietrzem. Dzieje się tak ze względu na konstrukcję naczynia wzbiorczego, które pełni w instalacji otwartej C.O. rolę zabezpieczenia przed nadmiernym wzrostem ciśnienia wynikającym z przegrzania instalacji. Jest ono umieszczane w najwyższym punkcie systemu - w domach jednorodzinnych często na strychu - i w połowie wypełnione wodą kotłową, a w pozostałej części powietrzem atmosferycznym. Gdy ciśnienie wzrasta do wartości niebezpiecznych, poziom wody się podnosi i następuje bezpieczny zrzut gorącej wody przygotowaną do tego celu rurą przelewową. Trafia ona do studzienki, w której ulega schłodzeniu, a następnie może być usunięta do instalacji kanalizacyjnej.

Zamknięta instalacja c.o. - układ bardziej skomplikowany, ale i efektywny

Jak już wspomnieliśmy wcześniej od 2009 r. dopuszczalne jest montowanie kotłów na paliwo stałe w instalacji zamkniętej. Są to zwykle nowoczesne kotły z podajnikiem, na ekogroszek lub pellet. Niesie to za sobą jednak konieczność zastosowania bardziej zaawansowanych elementów konstrukcyjnych. Przede wszystkim kocioł w instalacji zamkniętej C.O. musi być wyposażony (lub podłączony do układu wyposażonego) w podzespoły pozwalające na awaryjne schłodzenie wody w obiegu. Zagadnienie to rozwiązywane jest na dwa sposoby.
Pierwszym (najskuteczniejszym) jest umieszczenie w instalacji (lub przez niektórych producentów w kotle) wężownicy schładzającej, zasilanej z wodociągu. Powinna ona być podłączona w możliwie jak najwyższym punkcie kotła tuż przy wyjściu na instalację, by trafiała do niej jak najcieplejsza woda. ZImna woda z instalacji wodociągowej odbierze nadmiar ciepła, a następnie jest zrzucana do studzienki, podobnej jak w przypadku instalacji otwartej. Dzięki temu do obiegu grzewczego trafi woda o obniżonej temperaturze i mniejszym ciśnieniu, co pozwoli uniknąć rozerwania jej w najsłabszym punkcie.
Tańszą alternatywą dla wężownic są zawory schładzające, które w momencie przekroczenia temperatury granicznej otwierają się i doprowadzają do zrzutu gorącej wody z instalacji, jednocześnie doprowadzając do przegranego kotła zimną wodę z instalacji wodociągowej. Dzięki temu temperatura w urządzeniu spada, a do obiegu np. grzejników trafia chłodniejsza woda o niższym ciśnieniu.
Aby zapanować nad ciśnieniem, zamiast naczynia wzbiorczego, w instalacji zamkniętej C.O. montowany jest zbiornik przeponowy dobierany na podstawie ilości wody w układzie. Ponadto instalowane są zawory bezpieczeństwa, które w przypadkach ekstremalnych doprowadzą do zrzutu wody.

Instalacja c.o. zamknięta czy otwarta? Podsumowanie

Podstawową zaletą instalacji zamkniętej jest brak konieczności dopełniania jej wodą z wodociągów. Ciągły kontakt ciepłej wody kotłowej z powietrzem atmosferycznym powoduje, że z czasem odparowuje. Układ, w którym czynnik roboczy nie ma dostępu do powietrza pracuje z lepszą efektywnością, nie zapowietrza się, a także ma wyższą odporność na korozję. Instalacja C.O. otwarta natomiast jest po prostu tańsza, gdyż nie wymaga wykorzystania tak zaawansowanych elementów zabezpieczających.
Montując nowy kocioł należy przede wszystkim zwrócić uwagę na zalecenia producenta dotyczące instalacji, w jakich może być on zainstalowany. Nieprawidłowości w tym względzie zwykle doprowadzają do utraty gwarancji. Należy również pamiętać, że montaż kotła i innych elementów instalacji C.O. w sposób, do którego nie są one przystosowane, skutkuje pogorszeniem ich efektywności i częstymi awariami.

Instalacja CO zamknięta i otwarta - jakie są między nimi różnice?

-->